Laten we wel wezen dat een land als Frankrijk het niet beter doet qua regelneverij. En Duitsland heeft nu ook niet de reputatie heel dynamisch te zijn. Loonkost is een andere. Duitsland heeft laagbetaalde flexibele jobs die vaak werkende armen opleveren. (Zoals in de VS veel mensen de eindjes aan elkaar moeten knopen door vier jobs te combineren.) De vraag is of we die richting moeten uitgaan. Of eens moeten kijken wat er met het belastingsgeld gebeurt. Een héél groot deel vloeit terug naar bedrijven in de vorm van subsidies allerhande. Zeker de grote bedrijven kunnen daarvan profiteren. Dat zullen ze niet zomaar zeggen. Het zorgt er ook niet voor dat bedrijfsleiders geen hoge loonkostcijfers meer zien in de tabellen die ze gebruiken om beslissingen te nemen. Daarnaast heb je nog een ongelooflijk inefficiënte overheid, wat mij betreft vooral veroorzaakt door versplintering, politieke inmenging in de administratie, en door een gebruik aan doelgerichtheid. En last but zeker not least heb je chauvinisme. Iets wat een bedrijfsleider niet aan de grote klok zal hangen. Een Duits of Frans merk zal eerder een fabriek in het buitenland sluiten, dan in het thuisland. Dat laatste komt niet zo goed over bij de lokale fans, de aandeelhouders en de overheid. Die laatste is vaak niet alleen geldschieter in nood voor zo'n bedrijf, maar ook mede-aandeelhouder - al dan niet wegens eerdere noodgrepen. Het is voor België zelfs een dubbel nadeel. Want de overheid laat zich door de afhankelijkheid van jobs, en dus het gebrek aan tegenwicht, nog gemakkelijker chanteren om bij te springen. Het is wat mij betreft een genuanceerd verhaal waar loonkost zeker in meespeelt. En zeker niet de enige factor in is. Wat bedrijfsleiders ook mogen beweren. (Alles wat ze zeggen is ook vaak om een doel te bereiken: om iets goed te praten, om een "irrationele" beslissing te verklaren aan de hand van rationele argumenten, om een derde actor (de overheid) aan te porren tot wat ze willen...