Wie in tranen afscheid denkt te moeten nemen van zijn leasewagen: geen paniek. Een volledige afschaffing lijkt momenteel niet het meest voor de hand liggende scenario. Zo maakte CD&V-voorzitter Sammy Mahdi alvast duidelijk dat zijn partij daar niet aan wil raken, met zijn gekende gloeilamp-quote. Een quote die hij trouwens later nuanceerde door te zeggen dat de “excessen eruit moeten”, wat een aanpassing van het systeem lijkt te suggereren.

Hoe werkt het systeem?

De afschaffing of aanpassing van het systeem van de bedrijfswagens wordt door het Federaal Planbureau naar voor geschoven als één van de 250 mogelijke oplossingen voor de regering om het begrotingsgat te dichten. 

Image

Als je vergeten bent hoe het systeem precies werkt, frissen we graag je geheugen op: bedrijven kunnen de kosten van hun bedrijfswagens fiscaal aftrekken van de vennootschapsbelasting. Dit in combinatie met de hoge loonkost in ons land maakt het vaak interessant om een werknemer een auto te geven in plaats van een loonsverhoging. Zeer populair. Zo lazen we twee weken geleden nog in De Tijd dat er in ons land ruim 586.000 exemplaren rondrijden, ondertussen staat de bedrijfswagen voor zowat 60 procent van de verkoop van nieuwe auto’s in dit land.

Pro en contra

Critici zijn tegen het systeem omdat het files in de hand zou werken, omdat het enkel ten voordele is van het beperkt aantal gebruikers van een bedrijfswagen (70% van het fiscale voordeel komt bij de twee grootste inkomenscategorieën) en omdat het grote en dure wagens zou promoten.

Voorstanders zien echter ook de opbrengsten van de bedrijfswagen. Er vloeit immers ook geld terug naar de overheid door BTW, belastingen en het ontstaan van een hele sector rond de auto’s: fleet managers, werknemers van leasemaatschappijen, bedrijven die diensten aanleveren aan wagenparken … stuk voor stuk mensen die werken en belastingen betalen. De exacte rekening maken is dan ook minder eenvoudig dan ze op het eerste gezicht lijkt. Deze hangt er immers af van het scenario waarmee je het huidige systeem vergelijkt en welke kosten en opbrengsten je in beide gevallen meerekent.

Zo is het nog maar de vraag of een afschaffing van het systeem van de bedrijfswagens zou leiden tot minder files. Het is immers niet onlogisch te denken dat die werknemers dan een tweedehandswagen kopen, veelal met verbrandingsmotor, en dat terwijl het systeem van de bedrijfswagens net de grootste motor is achter de vergroening van ons wagenpark.

Image

Batterij-elektrische voertuigen waren in het eerste semester van dit jaar goed voor 59% van alle inschrijvingen door bedrijven en laten daarmee alle andere aandrijvingen achter zich, blijkt uit cijfers van sectorfederatie Febiac. Wil je dan het spreekwoordelijke kind met het badwater weggooien?

Daarnaast is er ook het praktisch aspect. De bedrijfswagen afschaffen doe je niet op één, twee, drie. Je neemt werknemers immers een deel van hun verloning af. Hoe je dat zal compenseren zonder hen aan koopkracht te doen verliezen of bedrijven op extra kosten te jagen, is een zeer complexe oefening. Zeker voor een regering die bij hun start net de ambitie had om de lasten op arbeid te verlagen.

Wat kan er veranderen?

Het systeem afschaffen, zal dus waarschijnlijk niet gebeuren. Bovendien herinneren we de politici er graan aan dat de bedrijfswagen de volgende jaren net wat extra geld in het laatje brengen. Elektrische wagens die dit jaar nog geleased/gekocht/gehuurd worden, zijn immers gedurende hun hele levensduur 100 procent aftrekbaar, maar schrijf je diezelfde wagen volgend jaar in, dan zakt dat cijfer naar 95 procent. 

Dit cijfer zal nadien jaar na jaar zakken tot 67,5 procent voor wagens die in 2031 in dienst worden genomen. De geleidelijke beperking van de aftrekbaarheid zorgt zo op termijn voor meer belastbare winst en dus potentieel voor meer vennootschapsbelasting.

Image

De bedrijfswagen zelf lijkt dus voorlopig niet op de fiscale slachtbank te liggen. Een versnelde daling van de fiscale aftrekbaarheid, dat kan misschien nog, al kan er ook naar “de excessen” gekeken worden, zoals we in de inleiding stelden. Of om het concreet te maken: de belasting die je betaalt voor het privégebruik van een bedrijfswagen, het Voordeel Alle Aard of VAA, mag voor duurdere wagens omhoog, horen we in regeringskringen.

Taycan vs Twingo

Een voorbeeld: wie begin dit jaar een Renault Twingo als bedrijfswagen kreeg, krijgt bijvoorbeeld elke maand een VAA van 140,83 euro als belastbaar voordeel voorgeschoteld. Je collega met een Porsche Taycan ziet op zijn loonbrief dan weer minstens 299,81 euro per maand verschijnen. Het verschil in belastbaar voordeel is dus beperkt. En belangrijk: die bedragen zijn niet wat de werknemer effectief aan belasting betaalt. Het VAA wordt bij het belastbare inkomen geteld, waarna er personenbelasting op wordt geheven. Netto is het verschil dus nog kleiner en dat voor een wagen die ruim vijf keer meer kost dan de Twingo.

Image

Zelfs een Porsche kan dus fiscaal verrassend braaf zijn. Des te meer als je vergelijkt met de stakker die bijvoorbeeld nog met een Volkswagen Golf met fiscaal afgestrafte dieselmotor rondrijdt: zijn VAA is met minimaal 302 euro duurder dan dat van de Taycan. Om maar te zeggen: voor heel wat onderhandelaars zit er nog wat marge op het VAA van de duurdere elektrische wagens.

Conclusie

De kans dat je na de begrotingsonderhandelingen te horen krijgt dat je met je laatste bedrijfswagen rondrijdt, lijkt dus eerder klein. De wagen zelf ligt voorlopig niet op de fiscale slachtbank, het voordeel errond mogelijk wel.

Vooral dure elektrische bedrijfswagens vormen daarbij een interessante testcase. Vandaag kan een Porsche Taycan qua belastbaar VAA verrassend dicht bij het fiscale minimum uitkomen. De vraag is dan ook hoe lang de politiek nog vindt dat een auto die qua prijs mijlenver boven een Twingo staat, fiscaal zo dicht bij die Twingo mag parkeren. Of komt de regering toch nog met iets anders? Een snellere daling van de fiscale aftrekbaarheid of een maximumbedrag dat je fiscaal kan inbrengen? 

De bedrijfswagen krijgt voorlopig dus geen enkeltje naar de fiscale schroothoop. Maar als de begrotingsonderhandelaars straks met de fiscale hogedrukreiniger door het systeem gaan, staat de Taycan misschien wat minder droog.